انواع سنگ ها

انواع سنگ‌ها؛ دانش‌نامه‌ای جامع و مختصر

ارسال شده توسط: Mohammad Moghadamnejad/ 563 0

 سنگ‌هاسنگ‌ها از دسته‌های مهمی از مواد معدنی‌اند که در ساختار زمین و زندگی انسان نقش مهمی ایفا می‌کنند. انواع مختلف سنگ‌ها از دیدگاه تشکیل، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی تفاوت‌های زیادی دارند. در این مقاله به معرفی اانواع سنگ‌ها، ویژگی‌های آن‌ها و کاربردهایشان پرداخته خواهد شد.

انواع سنگ‌ها بر اساس تشکیل

نوع و فرایند تشکیل، نقش مهم در ساختار و ویژگی‌های مختلف انواع سنگ‌ها دارد. در ادامه به مهم‌ترین نوع‌ها خواهیم پرداخت.

سنگ‌های رسوبی

این نوع سنگ‌ها به دلیل رسوب‌گذاری مواد معدنی از آبهای رودخانه‌ها، دریاچه‌ها یا اقیانوس‌ها تشکیل می‌شوند. سنگ‌های آهکی، شیل و شن مثال‌هایی از سنگ‌های رسوبی هستند.

سنگ‌های آذینی

این نوع به واسطه فرآیندهای گرمایی و فشاری در اعماق زمین تشکیل می‌شوند. گرانیت و سنگ‌های مرمر از این دسته به‌شمار می‌روند.

گرانیتی زیبا
گرانیتی زیبا

سنگ‌های آذرفتی

این نوع سنگ‌ها در اثر تغییرات دما و فشار در اثر جنبش‌های لایه‌های زمین شکل می‌گیرند. سنگ‌های شیست و فولاد از این گروه به‌شمار می‌آیند.

انواع سنگ‌ها بر اساس خصوصیات فیزیکی

سنگ‌ها را بر اساس خصوصیات فیزیکی نیز در دو نوع سخت و نرم طبقه‌بندی می‌کنند.

سنگ‌های سخت

سنگ‌های سخت، انواعی از مواد معدنی هستند که به دلیل ویژگی‌های فیزیکی و ساختاری خود، دارای مقاومت بالا در برابر فشار، سایش و خوردگی‌اند. این نوع سنگ‌ها به دلیل ساختار دانسیته بالا و اتصال محکم مواد معدنی درون‌شان، به‌طور عمده در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. سنگ‌های گرانیت، بازلت و سنگ‌های آهک سخت‌ترین نمونه‌ها هستند. این سنگ‌ها به عنوان مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند، و همچنین به دلیل زیبایی و مقاومتشان در برابر عوامل جوی، در تزئینات ساختمان‌ها نیز به‌کار می‌روند. در این بین، گرانیت با سطحی بازنمایی زیبا و مقاومت بیشتر در برابر سایش، یکی از محبوب‌ترین سنگ‌های سخت برای ساخت و ساز و تزئینات محسوب می‌شود.

سنگ‌های نرم

سنگ‌های نرم، دسته‌ای از مواد معدنی هستند که به دلیل ساختار کم‌چگال و ویژگی‌های فیزیکی مختلف، به‌طور نسبی به سهولت قابل شکل‌گیری و خوردگی هستند. این سنگ‌ها از جمله آهک، گچ و شیل می‌باشند. به‌واسطه ساختار و تراکم کم و قابلیت تغییرشکل، این سنگ‌ها به‌راحتی قابل برش و تراش هستند و معمولاً در صنایع مربوط به ساختمان‌سازی، تزئینات و صنایع ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. سنگ‌های نرم می‌توانند تجربه‌های زیبایی در طراحی داخلی و خارجی ساختمان‌ها ایجاد کنند. همچنین، به دلیل خاصیت جذب آب در برخی از این سنگ‌ها مانند گچ، در کاربردهای مرتبط با ساختمان‌ها و جدارها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انواع سنگ‌ها بر اساس خصوصیات شیمیایی

سنگ‌های آلی

این نوع سنگ‌ها حاوی مواد آلی مثل باقیمانده‌های گیاهی یا جانوری هستند. سنگ‌های زغال سنگ و شیل از جمله سنگ‌های آلی هستند.

سنگ‌های معدنی

این دسته شامل سنگ‌هایی است که از مواد معدنی تشکیل شده‌اند. به طور عمده در این گروه، سیلیکات‌ها (مانند گرانیت و شیست) و کربنات‌ها (مانند آهک و مرمر) قرار دارند.

کاربردهای سنگ‌ها

حال قصد داریم به بخشی از کاربرد سنگ‌ها اشاره کنیم.

 

ساخت و ساز

سنگ‌ها به عنوان مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. مثلاً گرانیت و مرمر برای ساخت دیوارها و کف‌پوش‌ها استفاده می‌شوند.

کاربرد ساختمان‌سازی سنگ‌ها
کاربرد ساختمان‌سازی سنگ‌ها

تزئینات و مصنوعات هنری

سنگ‌های گرانیت، مرمر و ژئودها به عنوان تزئینات داخلی و مصنوعات هنری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

صنعتی

برخی از سنگ‌ها مانند شیست و شن مناسب برای استفاده در صنایع ساختمانی، مصنوعات سرامیکی و شیشه‌سازی هستند.

مواد اولیه

سنگ‌ها می‌توانند منبع مواد اولیه برای تولید مواد دیگری باشند، مثل آهک برای تولید سیمان.

جواهرسازی

سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی مانند الماس، زمرد، روبی و سفیدچشمه در ساخت جواهرات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نتیجه‌گیری

سنگ‌ها به عنوان یکی از عوامل مهم در تشکیل زمین و فرهنگ انسانی نقش بسزایی دارند. تنوع گوناگون انواع سنگ‌ها بر اساس تشکیل، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن‌ها، سنگ‎ها را به منابع مختلف و چند منظوره تبدیل می‌کند. از ساختمان‌سازی تا صنایع تزئینی و جواهرسازی، کاربردهای مختلفی برای انواع مختلف سنگ‌ها وجود دارد.